8,9
Kale plekken op het hoofd die er ineens zijn, komen meestal door alopecia areata. Uw afweersysteem valt dan waarschijnlijk de haarzakjes aan. Vaak komt het goed. Van de mensen die voor het eerst zo’n plek krijgen, groeit bij 50 tot 80 op de 100 het haar binnen een jaar vanzelf terug. Het kan ook iets anders zijn, zoals hoofdschimmel, een te strak kapsel, haren uittrekken of een huidziekte die littekens geeft. Schilfert de plek, zitten er korstjes op of is de huid glad en glanzend? Laat de huisarts ernaar kijken. Sommige oorzaken moet u op tijd behandelen, anders blijft de plek kaal. Erfelijke haaruitval werkt trouwens anders, dat geeft geen plotselinge ronde plekken maar een kruin of haarlijn die langzaam dunner wordt.
Waardoor ontstaat een kale plek op het hoofd?
Kaal worden door aanleg gaat over jaren, altijd op dezelfde plekken, en daar kiezen mensen later soms een haartransplantatie voor. Een plek die er in een paar weken is gekomen, heeft bijna altijd een andere oorzaak. Pak een spiegel en kijk goed. Hoe de plek eruitziet, verraadt vaak al veel.
| Oorzaak | Hoe de plek eruitziet | Wat meestal helpt | Komt het haar terug? |
|---|---|---|---|
| Alopecia areata | Rond of ovaal en glad, in dagen tot weken, soms ook in baard of wenkbrauwen | Vaak afwachten, eventueel crème of injecties van een dermatoloog | Na een eerste keer bij 50 tot 80 op de 100 binnen een jaar vanzelf |
| Hoofdschimmel | Rond, velletjes, afgebroken haren, korstjes, soms jeuk | Tabletten van de huisarts, meestal vier weken | Ja, met behandeling, soms pas twee maanden na genezing |
| Strakke kapsels | Afgebroken en dunner haar langs de haarlijn of waar het strak zit | Losser dragen, pauzes nemen | In het begin wel, hoe langer het duurt hoe groter de kans dat het blijft |
| Haren uittrekken | Haren van verschillende lengte, vaak ook in wenkbrauwen of wimpers | Gedragstherapie | Verschilt per persoon |
| Huidziekten met littekens | Glad en glanzend, geen haaropeningen, soms jeuk of branden | Snel naar huisarts of dermatoloog | Op het litteken zelf niet meer |
Ineens een kale plek op het hoofd, wat doet u nu?
U ziet het ’s ochtends in de spiegel, of de kapper wijst het aan terwijl u nog met een cape om zit. Dat is flink schrikken. Een paar dingen kunt u meteen doen.
- Bel de huisarts voor een afspraak. Die kan zien om welk soort haaruitval het gaat.
- Deel voorlopig geen kammen, borstels, mutsen of handdoeken, ook niet met uw kinderen of partner, tot duidelijk is wat het is. Hoofdschimmel is namelijk besmettelijk.
- Maak om de paar weken een foto van de plek, steeds in hetzelfde licht. Dan zien u en de huisarts of hij groeit of krimpt.
- Zet in de zon een pet of hoed op, of draag een sjaal.
- Laat de speciale shampoos, lotions en vitaminepillen in de winkel liggen.
Wordt het snel erger, of zijn de plekken na een jaar niet kleiner geworden, dan verwijst de huisarts u meestal naar een dermatoloog.
Alopecia areata, de bekendste oorzaak van ronde kale plekken
Zo’n 2 op de 100 mensen krijgen het ooit. Mannen en vrouwen even vaak, op elke leeftijd, ook kinderen. Het afweersysteem richt zich vermoedelijk tegen de haarzakjes, en dan vallen de haren op die plek binnen korte tijd uit. U kunt het niet van iemand krijgen. Kijk ook eens naar uw nagels, daar zitten soms putjes of ribbels in.
Hoe het verder gaat, weet niemand van tevoren. Bij veel mensen komt er later weer een plek, ook als de eerste helemaal is dichtgegroeid. Bij ongeveer 5 procent breidt het zich uit tot al het hoofdhaar of lichaamshaar. Het haar groeit minder vaak volledig terug als het op jonge leeftijd begint, bij veel of grote plekken, bij een kale band langs het achterhoofd, bij nagelproblemen of een andere auto-immuunziekte, of als er meer mensen in de familie zijn met alopecia areata.
Behandeling van alopecia areata
Iets wat altijd werkt, bestaat niet. De huisarts schrijft meestal niets voor, omdat er geen bewezen behandeling is. Bij kleinere plekken kan een dermatoloog het proberen met een corticosteroïdcrème, of met injecties in de plek zelf. De Nederlandse richtlijn is daar wel eerlijk over, het bewijs is laag tot zeer laag.
Is de helft of meer van het hoofdhaar weg, dan heet het ernstige alopecia areata. Voor volwassenen is er dan een JAK-remmer, zoals baricitinib of ritlecitinib, voor te schrijven door een dermatoloog. Vergoed wordt die onder voorwaarden, onder meer als andere behandelingen niet genoeg deden. Na een half jaar bekijkt de dermatoloog of het aanslaat.
Zo’n plek kan flink aan uw zelfvertrouwen knagen. Wordt u er onzeker of somber van, zeg dat dan ook tegen de huisarts.
Hoofdschimmel
Bij hoofdschimmel zit er een schimmel in de behaarde hoofdhuid. De plekken zijn rond, er zitten kleine velletjes tussen het haar, ze worden langzaam groter, en de haren breken vaak net boven de huid af. Soms komt het van de kat of hond. Daarna gaat het van hoofd naar hoofd via petten, kammen, borstels, elastiekjes en handdoeken.
Afwachten heeft hier geen zin, het gaat niet vanzelf over. Een crème of shampoo komt niet diep genoeg, dus de huisarts geeft tabletten, meestal terbinafine, ongeveer vier weken lang. Zonder behandeling kunnen er littekens en blijvende kale plekken ontstaan. Met behandeling komt het haar terug, al kan dat nog twee maanden duren nadat de plekken genezen zijn.
Kale plekken door trekken aan het haar
Te strakke kapsels
Strakke paardenstaart, knot, vlechten, extensions of een weave, ze trekken allemaal de hele dag aan uw haarwortels. Dat heet tractie-alopecia. Eerst ziet u afgebroken haartjes, daarna wijkt de haarlijn bij het voorhoofd of de slapen. Doet het kapsel pijn, of prikt uw hoofdhuid? Dan zit het te strak. Draag het losser en geef uw haar af en toe rust. De American Academy of Dermatology waarschuwt dat het blijvend kan worden als u te lang wacht. Is de huid eenmaal glad en glanzend, dan komt er geen haar meer.
Haren uittrekken
Bij trichotillomanie trekt iemand steeds weer zijn of haar eigen haren uit. Eerst is er spanning, daarna even opluchting. Er ontstaan plekken met haren van verschillende lengte, soms ook kale stukjes in de wenkbrauwen of wimpers. Het begint vaak tussen het tiende en dertiende jaar. De belangrijkste behandeling is een vorm van gedragstherapie, habit reversal, waarvoor de huisarts kan doorverwijzen. Speelt dit bij een tiener, kijk dan ook bij haaruitval bij jongeren.
Kale plekken met littekens
Lichen planus en sclerodermie zijn voorbeelden van huidziekten die haarzakjes voorgoed kapotmaken. De huid wordt glad en glanzend, de haaropeningen verdwijnen, en het kan jeuken, branden of pijn doen. Wacht dan niet af. Hoe sneller de huisarts weet wat het is, hoe eerder er iets gedaan kan worden om de plek klein te houden.
Op een litteken groeit geen haar meer. Of er later haar in geplaatst kan worden, hangt af van het soort litteken en of de huidziekte nog actief is. Bij haartransplantatie en littekens is dat een van de eerste dingen waar de arts naar kijkt.
Kale plek of dunner wordend haar?
Niet elke plek waar u meer hoofdhuid ziet, is echt kaal. Wordt het haar over jaren dunner bij de slapen, op de kruin of rond de scheiding, dan is het meestal erfelijk. Hoe u dat herkent, staat bij alopecia androgenetica.
Valt er juist ineens veel haar uit over het hele hoofd, twee tot drie maanden na koorts, een operatie, een bevalling of een zware periode? Dan gaat het meestal om telogeen effluvium. Dat herstelt doorgaans binnen drie tot zes maanden nadat de oorzaak weg is, zoals we uitleggen bij haaruitval door stress.
Wanneer is een haartransplantatie een optie bij een kale plek?
Pas als we weten waar de plek vandaan komt, en als die oorzaak tot rust is gekomen. Bijvoorbeeld bij een haarlijn die door jarenlang strakke kapsels blijvend kaal is, of bij een rustig litteken. Alopecia areata is een ander verhaal. Plekken komen vaak terug en groeien bij veel mensen vanzelf weer dicht, dus dan is een transplantatie meestal niet de eerste keus.
Het getransplanteerde haar blijft, maar het eigen haar eromheen kan blijven uitvallen, en niet elke graft slaat aan. Bij een litteken wil de arts de plek altijd eerst met eigen ogen zien, want littekenweefsel reageert anders. Waar de arts verder op let, leest u bij de juiste kandidaat voor een haartransplantatie.
Om een plek vooral minder zichtbaar te maken, noemt Hairtec ook een pet of een haarwerk. Staat er nog wat haar, dan gebruiken sommige mensen haarvezels.
Advies over een kale plek op het hoofd
Heeft u al een diagnose en vraagt u zich af of er nog iets mogelijk is? In een gratis adviesgesprek in Delft bekijken we de plek en bespreken we of een behandeling bij u past. Is de plek nieuw, ga dan eerst naar de huisarts.
U kunt ons bellen op 015 700 9755 of mailen naar contact@hairtec.nl.
Veelgestelde vragen over kale plekken op het hoofd
Is een kale plek op het hoofd besmettelijk?
Meestal niet. Alopecia areata, strakke kapsels en erfelijke haaruitval kunt u niet doorgeven. Hoofdschimmel wel, via petten, kammen en handdoeken, en soms via een huisdier.
Kan stress een kale plek op het hoofd veroorzaken?
Van stress kunt u tijdelijk meer haar verliezen, verspreid over het hele hoofd. Een ronde kale plek is iets anders.
Wat betekent een kale plek op het achterhoofd?
Rond en glad op het achterhoofd past vaak bij alopecia areata. Loopt het als een band langs de onderrand van het achterhoofd, dan groeit het haar helaas minder vaak helemaal terug.
Kunnen kinderen kale plekken op het hoofd krijgen?
Ja. Alopecia areata kan al jong beginnen, hoofdschimmel zien huisartsen ook bij kinderen, en haren uittrekken begint vaak tussen het tiende en dertiende jaar. Ga met een kind met een kale plek altijd even naar de huisarts.
